Elektroniczny list przewozowy (e-CMR) stanie się operacyjnym standardem w większości krajów UE.
Baza Wiedzy
Unia Europejska przyspiesza proces cyfryzacji w transporcie. Od 2026 roku zacznie obowiązywać standard eFTI (Electronic Freight Transport Information), który umożliwi pełną wymianę danych transportowych w formie elektronicznej.
Papierowe CMR zaczną odchodzić w zapomnienie
Elektroniczne listy przewozowe (e-CMR) już niebawem staną się normą w transporcie drogowym w większości krajów Unii Europejskiej, znacząco przyspieszając procesy fakturowania, redukując koszty administracyjne o około 70% oraz eliminując papierowe dokumenty.
Jak na dzień dzisiejszy to zagadnienie wygląda w Polsce:
Obecnie na drodze w kraju w czasie kontroli powinien być stosowany papierowy list przewozowy. Obowiązują ramy prawne (mimo, że Polska jest stroną protokołu o e-CMR), które nie pozwalają, aby z niego w pełni korzystać. Niezależnie od tego część firm, aby uporządkować swoje procesy wewnętrzne związane z wysyłaniem i przyjmowaniem towarów już dziś korzysta z e-CMR w sposób hybrydowy. Oznacza to, że używają systemu zapewniającego ewidencjonowanie obrotu towarem/ładunkiem w sposób elektroniczny, ale dla bezpieczeństwa kontroli drogowych wystawiają papierowy list przewozowy. Aby Inspekcja w pełni mogła honorować e-CMR musza być przyjęte zmiany do ustawy prawo przewozowe.
Poniżej projekt ustawy, który może to rozwiązać, ale prace nad nim trwają:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12384254/katalog/13053657#13053657
W tym zakresie czekamy na przyjęcie w/w projektu, a w szczególności przepisu:
Art. 2. W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1262) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 38 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„3. List przewozowy, o którym mowa w 35 ust. 1, wystawia się w formie pisemnej
w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej.”;
2) w art. 47 w ust. 3 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„Jeden egzemplarz dokumentu w postaci papierowej lub dokument w postaci elektronicznej otrzymuje nadawca.”;
Poza tym czeka nas rewolucja dotycząca eFTI, która zobowiąże administracje UE oraz państwa członkowskie do honorowania usystematyzowanych listów przewozowych (nie tylko e-CMR, ale także w innych gałęziach transportu) wystawianych i otrzymywanych przez dostawców usługi eFTI.
Wszystkie dokumenty przewozowe będą docelowo w rejestrach elektronicznych, będą powiązane i łatwe do identyfikacji przez organy kontrolne z poszczególnych państw. Prace na forum UE również trwają.
Różne źródła:
https://trans.info/pl/e-cmr-w-2026-434874
https://transportowanie.pl/2026/02/24/e-cmr-cyfrowy-list-przewozowy-w-praktyce/
Oto kluczowe informacje na temat cyfryzacji dokumentów transportowych:
- Przełomowy 2026 rok:Do końca 2026 roku wszystkie państwa członkowskie UE mają obowiązek prawnie uznać e-CMR jako ważną alternatywę dla papierowego dokumentu.
- Wymóg prawny:Choć pełna obligatoryjność jest prognozowana przez branżę na okres do 2029 roku, to 2026 rok jest postrzegany jako moment, w którym e-CMR stanie się standardem operacyjnym w większości krajów UE.
- Rozporządzenie eFTI:Od 21 sierpnia 2024 roku wchodzi w życie unijne rozporządzenie 2020/1056 w sprawie elektronicznych informacji o transporcie towarów (eFTI), które promuje cyfryzację i wymusza interoperacyjność między platformami krajowymi.
Jakie korzyści dla przewoźników przyniosą w/w zmiany:
- Szybsza płatność: Natychmiastowe potwierdzenie dostawy skraca cykl gotówkowy, szybsze faktury, krótsze terminy.
- Dokumenty: Elektroniczne potwierdzenia dostawy w czasie rzeczywistym.
- Oszczędność czasu i pieniędzy: Redukcja kosztów obsługi dokumentów o 70% oraz oszczędność czasu o 60%.
- Kontrole: Pokazuj e-CMR na smartfonie; przejściowo – papier.
- Bezpieczeństwo i śledzenie: Dostęp do danych w czasie rzeczywistym i zmniejszenie ryzyka zgubienia dokumentów.
- Ekologia: Eliminacja papieru wspiera cele zrównoważonego rozwoju (CSRD).
Digitalizacja eliminuje 160 mln arkuszy papieru rocznie (KE), wspiera klimat. Poprawia planowanie tras, monitorowanie i redukcję pustych przebiegów.
Pomimo opóźnień legislacyjnych, branża transportowa intensywnie przygotowuje się do odejścia od papierowego CMR.
Papierowe listy przewozowe znikają w Europie na rzecz elektronicznego e-CMR. To element unijnej inicjatywy „transport bez papieru”. Do lipca 2027 r. wszystkie kraje UE muszą akceptować e-dokumenty przez certyfikowane platformy eFTI. Branża oczekuje przyspieszenia w 2026 r.
Wdrożenie przebiega nierównomiernie. Od 9 lipca 2027 r. e-CMRy będą obowiązkowe. Raport CargoON (2024) przewiduje szerokie wdrożenie w 2026 r. i pełne dostosowanie do 2029 r. Cały czas brakuje jednolitych zasad certyfikacji platform.
Jak działa eFTI?
Regulacja eFTI standaryzuje strukturę, przesył i certyfikację danych przewozowych. Tworzy wspólne cyfrowe środowisko dla przewoźników, nadawców i służb. Akty wdrożeniowe z 2025 r. zapewnią jednolite standardy. Od 2027 r. – koniec papieru.
Wdrażanie e-CMR w UE jest zróżnicowane: liderzy (Francja, Hiszpania, Holandia) stosują je już w transporcie krajowym, podczas gdy inne kraje są w fazie pilotaży. Pełne, obowiązkowe wdrożenie ujednoliconych platform eFTI (elektroniczne informacje transportowe) planowane jest na lipiec 2027 r., a powszechna cyfryzacja ma nastąpić do 2029 r.
- Zaawansowane wdrożenie: Francja, Hiszpania, Holandia (aktywne stosowanie w transporcie krajowym).
- W fazie wdrożeń/pilotaży: Belgia (projekt Benelux), Polska (wzrost świadomości i testy).
- Początkowy etap: Irlandia, Austria, Chorwacja.
Kluczowe etapy wdrożenia:
-
- 2025-2026: Państwa członkowskie przygotowują systemy informatyczne i certyfikują platformy.
- Lipiec 2027: Pełne wdrożenie rozporządzenia eFTI, wymóg akceptacji danych cyfrowych przez służby kontrolne.
- 2029: Pełne, ujednolicone obowiązywanie e-CMR/eFTI w B2B.